İSTANBUL – Medicana Ataköy Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Betül Börkü Uysal, 11 Kasım 2026 tarihli değerlendirmesinde, kışın sık kullanılan C vitamini takviyelerinin soğuk algınlığını önlediği düşüncesinin bilimsel verilerle desteklenmediğini söyledi. Uysal, takviyelerin bilinçsizce ve yüksek dozda alınmasının sağlık sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulundu.
C vitamininin bağışıklık sisteminin işleyişi, yara iyileşmesi ve hücrelerin korunması için gerekli olduğunu hatırlatan Uysal, vitaminin ihtiyaçtan fazla alınmasının ek koruma sağlamadığını ifade etti. Günlük gereksinimin dengeli beslenmeyle karşılanabileceğini belirten uzman, vücudun kullanabildiği miktarın sınırlı olduğuna dikkat çekti.
C vitamini hastalık süresini ne kadar etkiliyor?
Yıllardır yürütülen araştırmaları değerlendiren Uysal’a göre düzenli C vitamini kullanan kişilerde hastalığa yakalanma riski genel olarak düşmüyor. Hastalık süresindeki kısalma ise sınırlı kalıyor: Bir hafta süren soğuk algınlığı, ortalama olarak yalnızca yaklaşık yarım gün daha kısa yaşanıyor.
Belirtiler başladıktan sonra yüksek doz takviye almanın hastalığı hafiflettiğini veya süresini kısalttığını gösteren güvenilir kanıt bulunmadığını vurgulayan Uysal, boğaz ağrısı ortaya çıkınca vitamine yönelmenin beklenen sonucu vermeyebileceğini kaydetti.
Yüksek doz C vitamini hangi riskleri taşıyor?
Yetişkinlerin günlük C vitamini gereksiniminin yaklaşık 75-90 miligram olduğunu belirten Uysal, piyasada satılan birçok takviyenin bu miktarın on katından fazlasını içerebildiğini aktardı. Vücudun fazlasını kullanamadığını ve büyük bölümünü idrarla attığını söyleyen uzman, çok yüksek dozlarda ishal, karın ağrısı ve bulantı görülebileceğini bildirdi.
Uzun süre yüksek doz kullanımı, özellikle erkeklerde böbrek taşı riskini artırabiliyor. Daha önce böbrek taşı düşüren veya böbrek hastalığı bulunan kişilerin yüksek doz takviyelerden kaçınması gerektiğini belirten Uysal, kronik hastalığı olanların ve düzenli ilaç kullananların da takviyeye kendi başına başlamaması gerektiğini söyledi.
Günlük C vitamini besinlerle alınabilir
Bağışıklık için önemli olanın kısa süreli yüksek dozlar değil, C vitamini düzeyinin devamlı yeterli olması olduğunu ifade eden Uysal, eksikliğin bağışıklığı zayıflatıp enfeksiyonlara karşı direnci düşürebileceğini belirtti. Ancak düzey yeterliyse ilave dozların fazladan koruma sunmadığını, C vitamini vücutta uzun süre depolanmadığı için her gün beslenmeyle alınması gerektiğini kaydetti.
Uysal, günlük ihtiyacın çeşitli yiyeceklerle karşılanabileceğini belirterek şu örnekleri verdi:
- Bir portakal veya bir kivi, günlük C vitamini ihtiyacının büyük bölümünü sağlar.
- Yarım kırmızı biber, günlük gereksinimin tamamını karşılayabilir.
- Mandalina, brokoli, maydanoz ve yeşil yapraklı sebzeler de iyi C vitamini kaynaklarıdır.
Kış aylarında korunmanın yalnızca tek bir vitamine bağlı olmadığını vurgulayan Uysal; yeterli uyku, düzenli hareket, sigaradan uzak durma ve el temizliğinin de önem taşıdığını söyledi. C vitamini eksikliğinden şüphelenenlerin yanı sıra kronik hastalığı bulunan veya düzenli ilaç kullanan kişilerin takviye kullanmadan önce hekimlerine danışması gerektiğini hatırlattı. Vitaminlerin de ilaçlar gibi doğru kişide ve uygun dozda kullanıldığında yarar sağlayabileceğini belirtti.
